november 2021, Publicaties

Sterke groei sustainability-linked loans vergroot aanbod duurzame financiering

In de markt van duurzame schuld zijn sustainable linked loans aan een sterke opmars bezig. Hans van Putte en Chris Vink van AF Advisors schrijven over de voor- en nadelen van deze nieuwe vorm van private leningen. “Sustainability-linked loans zijn een mooie aanvulling op green bonds en geven bedrijven toegang tot duurzame financiering.”

Sinds de introductie van de eerste green bonds door de European Investment Bank in 2007 heeft deze duurzame financieringsvorm een ongekende groei doorgemaakt. Terwijl in 2013 “slechts” vijftien miljard dollar aan green bonds werd uitgegeven, is dat in 2020 opgelopen tot meer dan 300 miljard dollar.

Die stijging is niet onopgemerkt gebleven in de vermogensbeheersector. Inmiddels bieden vrijwel alle commerciële partijen een green bond fund aan en beleggen pensioenfondsen en verzekeraars een groeiend deel van hun kredietportefeuille in duurzame obligaties.

Nieuwe duurzame financieringsvorm

Tot zover geen opmerkelijke constateringen. Echter, in de afgelopen drie jaar is een nieuwe duurzame financieringsvorm terrein aan het winnen.

Met een groei van meer dan 300 miljard dollar in drie jaar is er met sustainability-linked loans een serieuze uitbreiding gekomen in het aanbod voor duurzame investeerders. Dit terwijl green loans, de private tegenhanger van green bonds, in populariteit dalen.

Waarom is er ineens zoveel meer vraag naar sustainability-linked loans en waarin verschilt dit product van green bonds? Duurzame financiering bestond tot voor kort voornamelijk uit activity-based obligaties en leningen.

Hiermee wordt bedoeld dat een bedrijf de gelden voortvloeiend uit de financiering gebruikt voor een vooraf bepaald duurzaam project, zoals de aanschaf van zonnepanelen om de CO2-uitstoot te verlagen. Green bonds vallen hieronder, maar in diezelfde categorie zijn in de loop van de tijd ook social bonds, sustainable bonds en transition bonds ontstaan.

Wortel en stok

Een tweede categorie duurzame financiering wordt behavior-based genoemd. Bedrijven worden middels de leningsvoorwaarden gemotiveerd hun algehele bedrijfsvoering te verduurzamen op een aantal vooraf bepaalde Key Performance Indicators (KPI).

Aan elke KPI worden vervolgens Sustainable Performance Targets (SPT) gekoppeld waaraan de voortgang van het bedrijf wordt gemeten. Wanneer het bedrijf de SPT haalt, wordt de hoogte van de rente op de lening aangepast. Dit kan zowel een verlaging bij het behalen van de SPT zijn, of verhoging bij het missen van een SPT.

Hans van Putte

Vele typen KPI’s

Een recent voorbeeld van een sustainability-linked loan is Ekoplaza, die dit jaar een groene lening afsloot bij de Rabobank. De Nederlandse supermarkt met duurzame ambities ontvangt een korting op de te betalen rente wanneer ze bepaalde doelstellingen tegen voedselverspilling haalt.

Voedselverspilling is slechts een van de vele verschillende KPI’s. Voorbeelden van andere typen zijn indicatoren op het gebied van CO2-uitstoot, waterverbruik, gender diversiteit, tevredenheid van werknemers, veiligheid, ethiek of het gebruik van duurzame materialen in het productieproces. Het betreft een grote verscheidenheid van soms moeilijk te kwantificeren elementen.

Voordelen van sustainability-linked loans

Zoals eerder genoemd, hoeven de opbrengsten van sustainability-linked instrumenten niet gebruikt te worden voor een specifiek groen project, zoals bij green bonds het geval is. Een bekende valkuil van green bonds is dat het niet zeker is dat de algehele bedrijfsvoering van de uitgever duurzamer wordt dankzij de groene obligatie.

Hoewel de overeenkomst zekerheid biedt dat het gespecificeerde project uitgevoerd wordt, is het niet uit te sluiten dat het bedrijf dankzij de lening voldoende eigen geld overhoudt om een ander niet duurzaam project te financieren. In dit geval stelt de duurzame lening juist kapitaal vrij voor een niet-duurzaam project.

Chris Vink

Daarnaast is het niet makkelijk voor alle bedrijven om een passend groen project te vinden dat gefinancierd kan worden met een green bond. Bij een sustainability-linked instrument is dat dus niet nodig en kan er gefocust worden op de algehele verduurzaming van het bedrijf met KPI’s en SPT’s.

Een lening is geen obligatie

Een ander verschil en tevens mogelijk voordeel van sustainability-linked loans, is het onderscheid tussen een lening en een obligatie. Waar obligaties voornamelijk beschikbaar zijn voor grote, beursgenoteerde bedrijven zijn leningen ook beschikbaar voor (middel)grote private bedrijven

“Waar obligaties voornamelijk beschikbaar zijn voor grote beursgenoteerde bedrijven zijn leningen ook beschikbaar voor (middel)grote private bedrijven”

Leningen bieden namelijk de mogelijkheid meer maatwerk toe te passen in de voorwaarden. Dit is met name voor private bedrijven van belang, aangezien de financieringsbehoefte vaak anders is.

Zowel het doel als de grootte van de financiering verschilt aanzienlijk. Private bedrijven hebben vaak een sterkere focus op groei en gezien hun kleinere marktkapitalisatie behoefte aan minder grote leningen

Hobbels op de weg

Een uitdaging op het gebied van sustainability-linked loans is enerzijds het vaststellen van de KPI’s en SPT’s en anderzijds de meetbaarheid ervan. Het vaststellen van de KPI’s en SPT’s moet zorgvuldig gebeuren om te voorkomen dat ze niet ambitieus genoeg zijn.

Dit wordt voor een deel geborgd door de Sustainability-Linked Loan Principles van de Loan Market Association, maar dit zijn nog geen eisen, slechts adviezen. Dat maakt de risico op green washing groter. Door controle van een onafhankelijke partij kan dit echter voorkomen worden.

Het uiteindelijk meten van de SPT’s kan in private markten ook een uitdaging zijn, mede door de beperkte beschikbaarheid van data. Om een goede, ambitieuze, STP samen te stellen voor bijvoorbeeld CO2-reductie zijn er ook historische data nodig. Een bedrijf moet dat dus bijgehouden hebben. Hierdoor kan een behoorlijke drempel ontstaan om een sustainability-linked loan uit te geven.

Verder is het, zoals eerder benoemd, voor veel soorten KPI’s lastig om targets te kwantificeren. Inmiddels zijn er al wel meerdere partijen die zich specifiek richten op het adviseren bij het opstellen en meten van KPI’s en SPT’s, zoals bijvoorbeeld Sustainalytics.

Wat is de daadwerkelijke impact?

Een laatste aandachtspunt van sustainability-linked loans is dat er vooraf geen zekerheid is over de positieve impact. Er is immers geen zekerheid dat de duurzaamheidsdoelstellingen gehaald worden. Wanneer dit niet het geval is, is er eigenlijk sprake van een normale lening.

Maar op dit gebied is het voordeel van maatwerk bij leningen zichtbaar. Zo zijn er ook al leningen die de “boete-rente” in een apart ESG-account plaatsen, waarmee het bedrijf alleen duurzame investeringen mag doen.

Op deze manier profiteren investeerders niet van het niet-behalen van STP’s en wordt verduurzaming bij het bedrijf toch afgedwongen. Daarnaast is er natuurlijk de financiële motivatie voor bedrijven door het mogelijk betalen van een lagere rente.

Goede aanvulling

Waar green bonds sinds een aantal jaren hun plek hebben verdiend in het kredietspectrum is dat tot nog toe niet het geval voor private groene leningen. Echter, gezien de harde groei van deze leningen is het onwaarschijnlijk dat de vergroening van de markt in private leningen uitblijft.

Namen als Barings, CVC en Tikehau hebben al meerdere sustainability-linked loans afgesloten en Ares verbrak dit jaar met een lening van een miljard pond het record van de grootste sustainability-linked loan. Daarbij kunnen deze leningen leunen op de bekendheid van de green bond markt en reeds ontwikkelde regelgeving en principes die investeerders kennen.

“Gezien de harde groei van sustainability-linked loans is het onwaarschijnlijk dat de vergroening van de markt in private leningen uitblijft”

Dit alles is dus hoopgevend dat sustainability-linked loans steeds meer hun weg gaan vinden in private debt (impact)-fondsen. Wellicht dat binnen afzienbare tijd de eerste sustainability-linked loan-fondsen hun fundraising gaan starten. Het is een goede ontwikkeling voor een breder aanbod van duurzame investeringen en een verlaging van de drempel voor investeerders om hun beleggingsportefeuille verder te verduurzamen.

Sustainability-linked loans zijn een mooie aanvulling op green bonds en geven private bedrijven toegang tot duurzame financiering. Laat die private markt nu juist het grootste deel van de wereldwijde economie zijn. In plaats van ons af te vragen welk gat sustainability-linked loans zouden kunnen opvullen, kunnen we wellicht beter de vraag stellen waarom het nu pas gebeurt.

Bekijk hier het artikel verschenen in IEX Profs.

november 2021
Sterke groei sustainability-linked loans vergroot aanbod duurzame financiering
november 2021
Rondetafelgesprek over beleggen in hypotheken bij de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel